Maak kennis met Koos

Drs. J.G. (Koos) Loose en Kenniscentrum Gijzelaars.

Na veel van mijn presentaties over het gijzelaarskamp en het educatieproject werd door de bezoekers gevraagd, wat mijn drijfveren waren om hier zo intensief mee bezig te zijn. Ik voel me een bevrijdingskind. Eind 1945 zijn mijn vader – met een laken boven zijn hoofd om de geallieerde bevrijders te waarschuwen – en mijn moeder met vijf broertjes en zusjes uit de schuilkelder naar boven gekomen. In augustus 1945 ben ik geboren. Later leerde ik het (opgesloten) leven in een Kleinseminarie kennen. Tijdens en vooral na mijn studie bedrijfseconomie leerde ik vooral de wat grotere vraagstukken te beoordelen aan de hand van de vragen. “Hoe was het, hoe is het, hoe moet het worden ?” .

In de oorlogskampen in Polen, Oosterwijk en Duitsland en in de herdenkingscentra in Nederland, heb ik het belang van de boodschap “DIT NOOIT WEER” ervaren. Met name aan de hand van persoonlijke verhalen van overlevenden. Deze verhalen mogen niet verloren gaan. Er zijn – nu nog – letterlijk ‘sprekende’ voorbeelden, zoals onze inspiratiebron Eva Weyl, die nog jaarlijks 90 scholen in Duitsland en Nederland bezoekt.

In mijn vijftigjarige loopbaan als bedrijfseconoom en daarmee vaak In de rol van leidinggevende bedrijfsdirecteur is het motto “een leven lang leren” een belangrijke leidraad geweest. Ik ben er trots op dat ik zo ook een bijdrage heb kunnen geven aan het loopbaanleren in het onderwijs: Ofwel in de praktijk leren van voorbeelden van je leermeester en zelf en met collega’s keuzes maken.

Daar komen twee lijnen bij elkaar. Wij allemaal kunnen onze vaardigheden in democratische handelen en gedrag nog zoveel verbeteren. Onze oorlogsgetroffenen bieden met hun verhalen evenzovele voorbeelden van vrijheid, gelijkheid en broederschap. Voor mij ontstond een verplichting om mee te werken aan een project om deze verhalen te bewaren en te blijven vertellen.

De maatschappelijke opdracht aan het onderwijs om burgerschap naast taal en rekenen als basisvaardigheid in het lesprogramma op te nemen, biedt een enorme kans om de verhalen te koppelen aan de leerdoelen Burgerschap. Het draait om kennis, vaardigheden en ervaringen. Democratische cultuur gaat over vreedzaamheid, verdraagzaamheid en gelijkwaardigheid. De democratische waarden vrijheid, gelijkheid en solidariteit vormen het fundament. De school is een oefenplaats waar leerlingen ervaringen op doen.